Czyste Powietrze 2026: warunki, progi i zmiany od lipca

Jeśli jesteś właścicielem domu jednorodzinnego w Polsce, kwalifikujesz się do programu Czyste Powietrze pod trzema warunkami: masz prawo własności do budynku (potwierdzone księgą wieczystą), zlecasz obowiązkowy audyt energetyczny przed rozpoczęciem prac i wybierasz urządzenia wpisane na listę ZUM. Od 20 lipca 2026 r. obowiązują istotne zmiany: termin realizacji prac przy prefinansowaniu wydłużono do 180 dni, jednostkowe limity kosztów wzrosły, a po 2026 r. program przestanie wspierać ogrzewanie elektryczne inne niż pompy ciepła.

Kluczowe warunki w skrócie:

• Własność: jesteś właścicielem lub współwłaścicielem domu jednorodzinnego z wyodrębnioną księgą wieczystą.
• Audyt i dokumenty: przed inwestycją wymagany jest audyt energetyczny i Dokument Podsumowujący Audyt Energetyczny (DPAE); po zakończeniu prac obowiązkowe świadectwo charakterystyki energetycznej.
• Lista ZUM: każde urządzenie grzewcze musi być wpisane na listę ZUM w dniu wystawienia faktury.

Program Czyste Powietrze to największy w Polsce mechanizm wsparcia termomodernizacji domów jednorodzinnych. Do tej pory wymieniono dzięki niemu ponad 603 tys. nieefektywnych źródeł ciepła.

Kluczowe wnioski

Program Czyste Powietrze w 2026 r. wymaga spełnienia trzech warunków: prawa własności do domu jednorodzinnego, obowiązkowego audytu energetycznego z DPAE przed inwestycją oraz wyboru urządzeń wpisanych na listę ZUM w dniu wystawienia faktury.

Spis treści

• Kto może skorzystać z programu Czyste Powietrze w 2026 r.?
• Ile możesz dostać? Poziomy dofinansowania i progi dochodowe
• Na co możesz otrzymać dotację i jakie są limity kosztów?
• Jak sprawdzić, czy urządzenie jest na liście ZUM?
• Jak złożyć wniosek i co musisz wiedzieć o prefinansowaniu?
• Jakie dokumenty są wymagane przed i po realizacji?
• Co zmieniło się od 20 lipca 2026 r.?
• Jak Evoenergy wspiera Cię przy wniosku, montażu i rozliczeniu?
• Z perspektywy wykonawcy: błędy, które kosztują dotację
• Evoenergy: darmowy audyt wstępny i wsparcie przy wniosku
• Źródła

Kto może skorzystać z programu Czyste Powietrze w 2026 r.?

Program skierowany jest do właścicieli i współwłaścicieli jednorodzinnych domów mieszkalnych lub lokali wydzielonych w budynkach jednorodzinnych posiadających wyodrębnioną księgę wieczystą. Jeśli dom ma kilku współwłaścicieli, każdy z nich może złożyć wniosek, ale tylko jeden na ten sam budynek.

Pozwolenie na budowę musi być wydane nie później niż 31 grudnia 2020 r. Domy oddane do użytku po tej dacie nie kwalifikują się do programu. W praktyce oznacza to, że nowe budownictwo z lat 2021 i późniejszych jest wykluczone.

Kiedy wystarczy rok własności zamiast trzech?

Zasada trzyletniego posiadania ma kilka wyjątków. Okres skraca się do jednego roku, gdy nieruchomość nabyto w drodze:

• darowizny od rodziców lub dziadków,
• zakupu od rodziców przy udziale własnym wynoszącym co najmniej 50%,
• zasiedzenia,
• dziedziczenia (spadek).

Przed złożeniem wniosku warto sprawdzić aktualny odpis z księgi wieczystej przez system EKW dostępny na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości. Dokument potwierdza zarówno prawo własności, jak i ewentualne obciążenia hipoteczne, które nie wykluczają z programu, ale muszą być ujawnione.

Ile możesz dostać? Poziomy dofinansowania i progi dochodowe

Program oferuje trzy poziomy wsparcia, zróżnicowane według dochodu wnioskodawcy. Im niższy dochód, tym wyższy procent kosztów kwalifikowanych pokrywa dotacja.

Poziom podstawowy jest dostępny dla szerokiego grona właścicieli: kryterium to łączny roczny dochód do 135 000 zł, weryfikowany na podstawie ostatniego rozliczenia PIT. Poziomy podwyższony i najwyższy wymagają zaświadczenia o dochodach wystawionego przez gminę lub ośrodek pomocy społecznej.

Dodatkowa ścieżka do najwyższego poziomu dofinansowania: jeśli Twój dom ma zapotrzebowanie na energię powyżej 140 kWh/m² rocznie (co audyt energetyczny potwierdza), możesz kwalifikować się do najwyższego poziomu niezależnie od progu dochodowego, pod warunkiem spełnienia kryterium ubóstwa energetycznego.

Przykładowe orientacyjne kwoty dotacji dla pompy ciepła powietrze/woda przy poziomie podstawowym, podwyższonym i najwyższym znajdziesz w tabelach programu na stronie „Na co i ile“. Konkretne limity zależą od mocy urządzenia i zakresu całego przedsięwzięcia.

Porada profesjonalisty: Zaświadczenie o dochodach z gminy ma termin ważności. Pobierz je nie wcześniej niż trzy miesiące przed złożeniem wniosku, bo WFOŚiGW odrzuca dokumenty przeterminowane.

Na co możesz otrzymać dotację i jakie są limity kosztów?

Zakres prac kwalifikowanych jest szeroki, ale każdy element musi wynikać z audytu energetycznego i być z nim spójny. Nie możesz dodać do wniosku prac, których audyt nie przewidział.

Kwalifikowane kategorie prac:

• wymiana nieefektywnego źródła ciepła (tzw. kopciucha) na pompę ciepła, kocioł gazowy kondensacyjny lub inne dopuszczone urządzenie,
• instalacja centralnego ogrzewania i ciepłej wody użytkowej,
• ocieplenie ścian, dachu, podłóg i fundamentów,
• wymiana okien i drzwi zewnętrznych,
• montaż rekuperacji (wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła),
• audyt energetyczny i DPAE (łącznie do 1 600 zł dotacji),
• świadectwo charakterystyki energetycznej po zakończeniu prac.

Po zmianach z 20 lipca 2026 r. jednostkowe limity kosztów kwalifikowanych wzrosły o około 10% dla wybranych kategorii, w tym ocieplenia i stolarki. To odpowiedź na wzrost cen materiałów budowlanych obserwowany od 2022 r.

Ważne: Po 2026 r. program nie będzie finansował ogrzewania elektrycznego innego niż pompy ciepła. Jeśli planujesz wymianę pieca elektrycznego lub grzejników akumulacyjnych, złóż wniosek jeszcze w 2026 r., zanim ta ścieżka zostanie zamknięta.

Szczegółowe tabele z maksymalnymi kwotami dla poszczególnych urządzeń i prac dostępne są w podręczniku programu. Warto sprawdzić je przed podpisaniem umowy z wykonawcą, bo limit jednostkowy wyznacza górną granicę kosztu kwalifikowanego, nie całkowitą cenę rynkową.

Przy planowaniu zakresu prac warto też rozważyć łączenie programu Czyste Powietrze z programem „Moje Ciepło“, który oferuje dodatkowe dofinansowanie do pomp ciepła. Połączenie obu źródeł może zmniejszyć udział własny i poprawić opłacalność inwestycji, szczególnie przy montażu pompy ciepła.

Jak sprawdzić, czy urządzenie jest na liście ZUM?

Lista ZUM (lista urządzeń i materiałów) to rejestr prowadzony przez Instytut Ochrony Środowiska, dostępny pod adresem Lista-zum. Wpis na listę jest warunkiem koniecznym kwalifikowalności kosztu: urządzenie musi być na liście w dniu wystawienia faktury, nie w dniu zakupu ani montażu.

Jak sprawdzić status urządzenia krok po kroku:

1. Wejdź na stronę lista-zum.ios.edu.pl i wybierz kategorię urządzenia (np. pompy ciepła powietrze/woda).
2. Wpisz nazwę producenta lub model w polu wyszukiwania.
3. Sprawdź datę ważności wpisu: musi obejmować dzień wystawienia faktury.
4. Pobierz lub zapisz wydruk potwierdzający wpis z datą weryfikacji.
5. Dołącz ten wydruk do dokumentacji rozliczeniowej jako dowód kwalifikowalności.

Jeśli urządzenie nie jest na liście lub jego wpis wygasł, koszt zakupu nie zostanie uznany przy rozliczeniu dotacji. Wykonawca nie może tego naprawić po fakcie: producent musi złożyć wniosek o wpis lub odnowienie, co trwa kilka tygodni.

Porada profesjonalisty: Przed podpisaniem umowy z wykonawcą poproś go o pisemne potwierdzenie, że konkretny model urządzenia (z numerem seryjnym lub kodem produktu) jest aktywnie wpisany na listę ZUM. Zachowaj ten dokument razem z fakturą.

Jak złożyć wniosek i co musisz wiedzieć o prefinansowaniu?

Wniosek możesz złożyć trzema drogami: samodzielnie przez system GWD (Generator Wniosków o Dofinansowanie) dostępny na stronie NFOŚiGW, osobiście w siedzibie właściwego WFOŚiGW lub przez operatora gminnego. Przy prefinansowaniu i najwyższym poziomie dofinansowania współpraca z operatorem gminnym jest obowiązkowa.

Typowy harmonogram wygląda następująco:

1. Audyt energetyczny i DPAE przed złożeniem wniosku (wymagany dokument wejściowy).
2. Złożenie wniosku przez GWD lub operatora gminnego wraz z kompletem dokumentów.
3. Weryfikacja i podpisanie umowy z WFOŚiGW (czas oczekiwania zależy od funduszu, zwykle kilka tygodni).
4. Wypłata zaliczki (prefinansowanie) lub realizacja prac na własny koszt z późniejszym rozliczeniem.
5. Realizacja prac w terminie 180 dni od wypłaty zaliczki (zmiana obowiązująca od 20 lipca 2026 r.).
6. Rozliczenie: złożenie dokumentów potwierdzających wykonanie prac, faktur i świadectwa energetycznego.

Od 20 lipca 2026 r. termin realizacji prac objętych prefinansowaniem wydłużono ze 120 do 180 dni. To sześć miesięcy od daty wypłaty zaliczki. Niedotrzymanie terminu skutkuje obowiązkiem zwrotu zaliczki wraz z odsetkami.

Operator gminny pomaga wypełnić wniosek, skompletować dokumenty i złożyć go w WFOŚiGW. Przy prefinansowaniu operator weryfikuje też umowę z wykonawcą przed wypłatą zaliczki. Nieuwzględnienie tego kroku w harmonogramie to jeden z najczęstszych powodów opóźnień w wypłacie środków.

Porada profesjonalisty: Zanim umówisz się z wykonawcą na konkretny termin montażu, sprawdź dostępność operatora gminnego. W niektórych gminach czas oczekiwania na spotkanie wynosi kilka tygodni. Harmonogram prac powinien uwzględniać ten bufor.

Jakie dokumenty są wymagane przed i po realizacji?

Audyt energetyczny to punkt startowy całego procesu. Musi go sporządzić osoba wpisana do rejestru osób uprawnionych do sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej, prowadzonego przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii. Ten sam rejestr obejmuje audytorów energetycznych uprawnionych do podpisania DPAE.

Dokument Podsumowujący Audyt Energetyczny (DPAE) to skrócona wersja audytu, którą dołączasz do wniosku. Zawiera aktualne zapotrzebowanie na energię budynku, planowany zakres prac i prognozowane wskaźniki po modernizacji. Wiarygodność danych w DPAE jest krytyczna: błędy w obmiarach lub nieuzasadnione zmiany wskaźników EU mogą prowadzić do odrzucenia rozliczenia lub konieczności zwrotu dotacji.

Checklist dokumentów przed złożeniem wniosku:

• aktualny odpis z księgi wieczystej (nie starszy niż 3 miesiące),
• DPAE podpisane przez uprawnionego audytora,
• zaświadczenie o dochodach (jeśli ubiegasz się o poziom podwyższony lub najwyższy),
• oferta lub umowa z wykonawcą (przy prefinansowaniu),
• potwierdzenie wpisu urządzeń na listę ZUM.

Koszt audytu energetycznego i świadectwa charakterystyki energetycznej możesz sprawdzić w naszym poradniku o cenach audytów. Pamiętaj, że łącznie na oba dokumenty program zwraca do 1 600 zł dotacji.

Szczegółowy opis procesu uzyskania świadectwa charakterystyki energetycznej znajdziesz na stronie Evoenergy, gdzie wyjaśniamy też, jak przygotować dom do wizyty audytora.

Co zmieniło się od 20 lipca 2026 r.?

Pakiet zmian z 20 lipca 2026 r. to reakcja na dwa problemy: wzrost kosztów realizacji i trudności beneficjentów z dotrzymaniem terminów. Ministerstwo Klimatu i Środowiska oraz NFOŚiGW ogłosiły zmiany, które mają bezpośredni wpływ na wnioski składane i realizowane od tej daty.

Najważniejsze zmiany:

• Termin prefinansowania: wydłużony ze 120 do 180 dni od wypłaty zaliczki. Dotyczy wszystkich umów z prefinansowaniem zawartych lub aneksowanych po 20 lipca 2026 r.
• Wyższe limity jednostkowe: wzrost o około 10% dla wybranych kategorii prac, w tym ocieplenia ścian, stolarki okiennej i drzwiowej.
• Szerszy katalog potwierdzających: więcej kategorii osób uprawnionych do potwierdzania wykonania prac, co przyspiesza rozliczenie.
• Nowe wyjątki od reguły 3 lat własności: rozszerzono listę przypadków, w których wystarczy rok własności (darowizna, zakup od rodziców przy >=50% udziału, zasiedzenie, spadek).
• Koniec wsparcia dla ogrzewania elektrycznego: po 2026 r. program nie będzie finansował ogrzewania elektrycznego innego niż pompy ciepła.

Zmiany z 20 lipca 2026 r. to podwyższenie jednostkowych limitów oraz ułatwienia w potwierdzaniu wykonanych prac. Ministerstwo Klimatu i Środowiska opisuje je jako odpowiedź na rosnące koszty realizacji i problemy realizacyjne beneficjentów. Źródło: gov.pl

Jeśli masz już podpisaną umowę z WFOŚiGW i chcesz skorzystać z nowych terminów lub limitów, możesz złożyć wniosek o aneks do umowy. WFOŚiGW rozpatruje takie wnioski na podstawie aktualnego regulaminu naboru. Warto to zrobić przed rozpoczęciem prac, bo zmiana warunków po fakturze jest znacznie trudniejsza.

Dla planujących inwestycję w 2026 r.: jeśli rozważasz wymianę ogrzewania elektrycznego na cokolwiek innego niż pompa ciepła, masz czas tylko do końca tego roku. Po 2026 r. jedyną elektryczną technologią grzewczą objętą programem pozostaną pompy ciepła.

Jak Evoenergy wspiera Cię przy wniosku, montażu i rozliczeniu?

Evoenergy oferuje kompleksową obsługę projektu w ramach programu Czyste Powietrze: od wstępnego audytu energetycznego, przez przygotowanie DPAE, po montaż urządzeń i złożenie dokumentów rozliczeniowych w WFOŚiGW.

Zakres usług przy projekcie Czyste Powietrze:

• wstępna ocena budynku i weryfikacja kwalifikowalności przed złożeniem wniosku,
• przygotowanie DPAE przez uprawnionego audytora z rejestru CHEB,
• dobór urządzeń wpisanych na listę ZUM i koordynacja z wykonawcą,
• montaż pomp ciepła gruntowych i powietrze/woda, w tym odwierty pionowe,
• kompleksowa termomodernizacja: ocieplenie, wymiana stolarki, rekuperacja,
• przygotowanie dokumentacji rozliczeniowej i koordynacja z WFOŚiGW.

Kluczowa przewaga współpracy z jednym wykonawcą to spójność dokumentacji: DPAE, faktury i świadectwo energetyczne muszą tworzyć logiczną całość. Rozbieżności między zakresem w DPAE a fakturami to najczęstsza przyczyna korekt przy rozliczeniu. Evoenergy koordynuje te dokumenty wewnętrznie, co zmniejsza ryzyko błędów.

Porada profesjonalisty: Możesz korzystać z dowolnego wykonawcy przy programie Czyste Powietrze. Jeśli jednak wybierasz kilku różnych podwykonawców, zadbaj o to, żeby każdy z nich znał zakres DPAE i wystawiał faktury zgodnie z pozycjami kosztów kwalifikowanych. Niespójność między wykonawcami to częstszy problem niż błędy pojedynczego wykonawcy.

Z perspektywy wykonawcy: błędy, które kosztują dotację

Najczęstszy błąd przy rozliczeniu to nie brak dokumentu, lecz niespójność między dokumentami. Audytor wpisuje w DPAE jeden zakres prac, wykonawca realizuje inny, a faktura opisuje jeszcze coś innego. WFOŚiGW nie ma obowiązku domyślać się, co miałeś na myśli: odrzuca koszt i tyle.

Drugi błąd to zakup urządzenia bez sprawdzenia listy ZUM. Zdarza się, że model jest na liście, ale wpis wygasł tydzień przed wystawieniem faktury. Wykonawca montuje, faktura idzie do rozliczenia, a koszt przepada. Weryfikacja listy ZUM powinna być ostatnim krokiem przed zamówieniem urządzenia, nie pierwszym.

Kolejność prac też ma znaczenie. Jeśli zaczniesz montaż przed podpisaniem umowy z WFOŚiGW, koszty poniesione wcześniej nie są kwalifikowane. Wyjątek stanowi audyt energetyczny, który z definicji musi poprzedzać wniosek.

Wykonawcy z doświadczeniem w programie rekomendują inwestorom jedno: traktuj DPAE jak projekt budowlany, nie jak formalność. Każda pozycja w DPAE to zobowiązanie, które musisz zrealizować i udokumentować. Zmiany zakresu w trakcie prac wymagają aneksu do umowy z WFOŚiGW, a nie tylko ustaleń z wykonawcą.

Evoenergy: darmowy audyt wstępny i wsparcie przy wniosku

Evoenergy przeprowadza bezpłatny audyt wstępny dla właścicieli domów planujących skorzystanie z programu Czyste Powietrze. Na spotkaniu oceniamy stan budynku, szacujemy potencjalne dofinansowanie i wskazujemy optymalny zakres prac pod kątem maksymalizacji dotacji.

Oferta obejmuje pełną ścieżkę: od DPAE przez montaż (pompy ciepła, ocieplenie, rekuperacja) po dokumentację rozliczeniową. Pracujemy z urządzeniami wpisanymi na listę ZUM i koordynujemy dokumenty tak, żeby rozliczenie przebiegło bez korekt. Możesz też skorzystać z dowolnego innego wykonawcy: nasz audyt wstępny jest bezpłatny niezależnie od dalszej decyzji.

Sprawdź pełną ofertę termomodernizacji i wsparcia przy Czystym Powietrzu lub odwiedź stronę dofinansowań Evoenergy, żeby umówić bezpłatne spotkanie i dowiedzieć się, ile możesz odzyskać.

Źródła

Poniżej zestawienie najważniejszych miejsc, gdzie znajdziesz aktualne dokumenty, tabele kwot i wzory formularzy:

• Gov
• Program Czyste Powietrze | NFOŚiGW

This article is general information, not a substitute for advice from a qualified financial advisor. Consult a qualified financial professional about your own circumstances before acting on anything here.

Rekomendacja

• Program Czyste Powietrze 2025: warunki i dotacje
• Program ciepłe mieszkanie 2026: dotacje dla mieszkańców
• Moje ciepło 2026: dotacja do 21 000 zł na pompę ciepła
• Świadectwa charakterystyki energetycznej – evoEnergy – Twoja niezależność